Lustracja województwa krakowskiego 1659-1664

Praca zbiorowa

Wydawnictwo Neriton

Cena: 90.4 złotych

Lustrację królewszczyzn województwa krakowskiego przeprowadzono w latach 1659-1664 na mocy uchwały podjętej na sejmie 1659 roku, postanawiającej generalną rewizję dóbr królewskich "tak lustrowanych jak i nielustrowanych, po wszytkiej Koronie". Celem jej było zewidencjonowanie posiadłości należących do Skarbu państwa, a przede wszystkim uaktualnienie wysokości przypadającej z nich kwarty - czwartej części osiąganych dochodów - przeznaczonej na utrzymanie wojska, w której płaceniu dzierżawcy dóbr wykazywali opieszałość, zasłaniając się zniszczeniami wojennymi. Poprzednie lustracje XVII-wieczne miały zasięg ograniczony do poszczególnych kategorii dóbr, np. dotąd nie lustrowanych, pozostałych "po zmarłej ręce", po zmianie starosty na mocy konsensu królewskiego, "na których, abo stare sumy były ekstenuowane". Z powodu rebelii Chmielnickiego odłożono na przyszłość lustrację generalną, uchwaloną na sejmie 1649 roku3, a przeprowadzenie uchwalonej ponownie w roku 1654 przerwał wybuch wojny ze Szwecją.